Πέμπτη 6 Μαΐου 2010

ΝΑ ΤΑ ΠΑΡΟΥΝ ΦΑΡΜΑΚΑ!

Η φράση του τίτλου δεν είναι τυχαία. Την εκστόμισε γιαγιά προ ημερών στο φαρμακείο, σαν κατάρα για την κυβερνητική πολιτική και για τις απάνθρωπες περικοπές σε μισθούς και συντάξεις. Οι εξελίξεις στη χώρα είναι τραγικές. Η λαίλαπα δεν άφησε φυσικά απέξω κανέναν. Ας μου επιτραπεί να αναφερθώ στα καθ' ημάς. Σήμερα και αύριο όλα τα φαρμακεία της χώρας βάζουν λουκέτο. Το Σάββατο θα αποφασιστεί η συνέχιση των κινητοποιήσεων. Κι αυτό εξαιτίας της γενικότερης κατάστασης, αλλά και λόγω κρίσιμης παραγράφου που προστέθηκε αιφνιδιαστικά (νύχτα) στο άθλιο νομοσχέδιο και που βάζει μπουρλότο στα θέμελα του φαρμακευτικού συστήματος. Μετά την αύξηση της φορολόγησης, την αύξηση του ΦΠΑ και την δραματική μείωση των τιμών των φαρμάκων, η κυβέρνηση θα προσχωρήσει τόσο στο άνοιγμα του φαρμακευτικού επαγγέλματος, όσο και στην δραστική μείωση του ποσοστού κέρδους των φαρμακείων. Casus belli, τελεία και παύλα.



Ας μη βιαστεί κάποιος να μου καταλογίσει ότι προσπαθώ να υπερασπιστώ συντεχνιακά κεκτημένα. Κι αυτό γιατί τα νέα μέτρα θα οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια στην ολοσχερή καταστροφή του συστήματος υγείας και θα στραφούν σε σύντομο χρονικό διάστημα εναντίον του Έλληνα ασφαλισμένου. Θα εξηγήσω το πώς και το γιατί.

Εδώ και πολλά χρόνια ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ) έχει καταθέσει στοιχεία, έρευνες, προτάσεις και υπομνήματα για τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης. Προτάσεις που έχουν να κάνουν με τον έλεγχο της συνταγογράφησης, τις ασύλληπτες ρεμούλες των νοσοκομείων, τα γενόσημα φάρμακα, την μηχανοργάνωση του συστήματος κτλ. και που οδηγεί (με το νι και με το σίγμα) σε μείωση του κρατικού κόστους κατά 1,8 δις ευρώ ετησίως! Στου κουφού την πόρτα...


Αντί αυτών, ξεσκίζει τους φαρμακοποιούς στην φορολόγηση και αυξάνει (και θα αυξήσει ξανά) το ΦΠΑ, τη διαφορά του οποίου επωμιζόμαστε αφού η τιμή του φαρμάκου είναι σταθερή. Από 1η Μάη μειώνει και τις τιμές των φαρμάκων μέχρι και 27%. Αυτό για ένα φαρμακείο που έχει στοκ στα ράφια του (υποχρεωτικά και δια νόμου) σημαίνει άμεσες απώλειες από 7-15.000 ευρώ. Όμως όλα αυτά οι φαρμακοποιοί τα έκαναν γαργάρα αφού το αισθάνθηκαν (κακώς λέω εγώ) ως τη δική τους συνεισφορά στην υποτιθέμενη οικονομική κρίση.


Τα νεογέννητα μέτρα όμως τείνουν να γίνουν εξοντωτικά. Το άνοιγμα του επαγγέλματος μας δεν είναι ένα βήμα προόδου, είναι πολλά βήματα πισωγυρίσματος με τελικό θύμα τον απλό πολίτη. Ο στόχος του ΔΝΤ (αυτοί δε μας κυβερνάνε;) είναι η μεσοπρόθεσμη απελευθέρωση τνω τιμών των φαρμάκων (αντί της κρατικής -χαμηλής-διατίμησης). Ταυτόχρονα, με το άνοιγμα, θα εισρεύσουν στο σύστημα, όχι πια πτυχιούχοι φαρμακοποιοί μα λαμόγια επιχειρηματίες, που δε θα έχουν καμιά σχέση με την επιστήμη. Δηλαδή, για να το πω λαϊκά, τα φάρμακα θα τα πουλάει σε όποια τιμή θέλει ένα είδος Super Market, δίπλα στις μπαταρίς, τις ομπρέλες, τα τυριά και τα ποτά. Αυτό θα έχει άμεσο όφελος για τα ασφαλιστικά ταμεία, αφού αυτά θα απιτήσουν εκπτώσεις στα φάρμακα. Τα λαμόγια θα ρίξουν τεχνητά και προσωρινά τις τιμές και οι κοινοί φαρμακοποιοί θα χάσουν τη δουλειά τους, αφού δε θα μπορούν να αντέξουν σε μια τέτοια διαδικασία ανταγωνισμού. Το ίδιο δηλαδή που γίνεται με τα μπακάλικα μπροστά στα κολοσσιαία Super Market. Όταν όμως θα κλείσουν -μοιραία- τα 2/3 των φαρμακείων, οι πτυχιούχοι φαρμακοποιοί θα γίνουν υπάλληλοι των επιχειρηματιών ή θα αλλάξουν επάγγελμα. Συντοχρόνως, οι απελευθερωμένες τιμές θα αρχίσουν να παίρνουν την ανιούσα και τα ταμεία στο τέλος θα σηκώσουν τα χέρια ψηλά. Στο τέλος αυτού του σκοτεινού διαδρόμου, κάποιοι πλούσιοι θα έχουν πλουτίσει ακόμα περισσότερο, τα ασφ. ταμεία θα βρίσκονται ξανά σε αδιέξοδο, οι φαρμακοποιοί δε θα μπορούν πια να υψώνουν αναχώματα στο τσουνάμι και οι ασφαλισμένοι θα παίρνουν φάρμακα μόνο αν έχουν λεφτά, ειδάλλως θα ψοφάνε. Σενάριο fiction; Καθόλου. Δρομολογημένο σχέδιο της επόμενης πενταετίας. Ρωτήστε και στο Υπουργείο Ανάπτυξης (που ρώτησε και ο ΠΦΣ), να δείτε ότι μιλάνε για 4500 φαρμακεία, εκεί που σήμερα είναι 10500. Φαρμακεία χωρίς φαρμακοποιούς φυσικά.


Γιατί όμως οι φαρμακοποιοί δε φταίνε καθόλου για το χάλι στον χώρο της υγείας; Να το εξηγήσω όσο πιο συνοπτικά μπορώ.


α) Το ποσοστό κέρδους ενός φαρμακείου κυμαίνεται από 10-12%. Ο μέσος όρος στην Ελλάδα είναι 10,8% και όχι 35%, όπως επί ημερών διατυμπάνιζαν κάποια δημοσιογραφικά σκουλήκια, ευρισκόμενα σε διατεταγμένη υπηρεσία. Το ποσοστό αυτό ίσα που αρκεί για την επιβίωση ενός μέσου φαρμακείου (πχ ενός συνοικιακού της Αθήνας). Μείωσή του σημαίνει λουκέτο.
β) Οι φαρμακοποιοί είναι οι μόνοι που καταβάλουν το ΦΠΑ πριν ακόμα το εισπράξουν από τα Ταμεία. Είναι οι πρώτοι στη λίστα των επαγγελμάτων με ειλικρινείς φορολογικές δηλώσεις (μηδενική φοροδιαφυγή) αφού, εκ των πραγμάτων, για να πληρωθούν, κόβουν τιμολόγια στα Ταμεία.
γ) Το φαρμακείο πιστώνει επ' αόριστον και αγόγγυστα το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας, δεκαετίες τώρα, επιτρέποντας σε κάποιους να ασκούν πολιτική με τα λεφτά των φαρμακοποιών.
δ)Το φαρμακείο λειτουργεί και παρέχει υπηρεσίας σε 24ωρη βάση, σε γιορτές και αργίες, χωρίς προσαύξηση των τιμών του και χωρίς πληρωμή των υπερωριών του. Η 24ωρη βάση και οι 365 μέρες το χρόνο, για το δικό μου φαρμακείο πχ, που είναι το μόνο στο νησί, δεν είναι σχήμα λόγου, είναι απλά ένα γεγονός. Το κινητό μου έχει να κλείσει 12 χρόνια.
ε)Σε κάθε ελληνικό φαρμακείο αντιστοιχούν 950 κάτοικοι, όταν σε άλλα κράτη της ευρωζώνης οι αναλογίες είναι από 3-10.000/ φαρμακείο. Προς τί η απελευθέρωση του επαγγέλματος, αν όχι για να εξαφανιστούν τα μισά;
στ)Η φαρμακευτική δαπάνη δεν καταλαμβάνει παρά το 21% της συνολικής υγειονομικής δαπάνης για το κράτος. Ούτε κουβέντα όμως για τα κυκλώματα των βιομήχανων, των εταιριών, των μανατζαραίων των νοσοκομείων και κάποιων γιατρών που λυμαίνονται τη νοσοκομειακή περίθαλψη, τις κλινικές και παρακλινικές εξετάσεις, την τεράστια διακίνηση ακριβών νοσοκομειακών φαρμάκων, των βοηθημάτων και των παραφαρμακευτικών υλικών. Το ξύλο δεν το τρώει ο γάϊδαρος, αλλά το σαμάρι.
ζ) Η φαρμακευτική βιομηχανία με τον ν.3457/2006 χρωστάει 400 εκ. ευρώ στο κράτος μόνο την τελευταία τριετία, ενώ το κράτος χρωστάει τους τελευταίους μήνες 300 εκ. ευρώ στους φαρμακοποιούς, μόνο από τον ΟΠΑΔ! Επιπρόσθετα, από την λιανική τιμή ενός φαρμάκου, το 63% πηγαίνει ως καθαρό κέρδος στην τσέπη του βιομήχανου! Όταν η υπουργός τους κάλεσε για να συζητήσει ενδεχόμενη μείωση του υπέρογκου κέρδους τους, μόνο που δεν την έδειραν. Ο κυρ-Γιαννακόπουλος μάλιστα -που λεφτά για πράσινα σώβρακα και φανέλες του περισσεύουν και με το παραπάνω- απείλησε με φυγή της εταιρίας του στην Τουρκία. Και η Κατσέλη έγινε Κάτσε-καλή, κοτούλα δηλαδή. Εμ, βέβαια. Αφού οι ίδιοι είναι που τους χρηματοδότησαν τον προεκλογικό αγώνα και στηρίζουν με τις διαφημίσεις και τα κεφάλαιά τους τα δημοσιογραφικά παπαγαλάκια των εκάστοτε κυβερνώντων. Με τους ίδιους βιομήχανους έχουν φιλίες και κάνουν διακοπές με πολυτελείς θαλαμηγούς σε ελληνικά νησιά, όπως το Μεγανήσι. Δεν τα βάζεις εύκολα διάολε με τους κολλητούς σου!



Εδώ είναι η ώρα να ξεκαθαρίσουμε κάποια πραγματάκια. Σαφώς και οι φαρμακοποιοί θα πρέπει να υποφέρουν ανάλογα με όλους τους άλλους Έλληνες, ακόμα κι αν δε συμμετείχαν (όπως εξάλλου ισχύει για τους περισσότερους Έλληνες) στη διόγκωση του εξωτερικού χρέους. Σαφώς και οι τιμές των φαρμάκων θα πρέπει να είναι όσο πιο χαμηλές γίνεται γιατί αυτό βοηθάει τον απλό κοσμάκη με τον οποίο συμπάσχουμε καθημερινά, ειδικά όταν μας φεσώνει μέχρι το τέλος του μήνα που θα πάρει την πενιχρή του σύνταξη. Σαφώς και οι φαρμακοποιοί πρέπει, ακόμα και κάτω από τις μεγαλύτερες αντιξοότητες, να συνεχίσουν ευσυνείδητα το έργο τους. Ένα έργο που, να σημειωθεί, κάνει οικονομία στο κράτος. Όχι μόνο είμαστε σύμβουλοι υγείας, όχι μόνο μετράμε πιέσεις, ζάχαρα ή ρυθμίζουμε δόσεις και ελέγχουμε αλληλεπιδράσεις, όχι μόνο γνωρίζουμε το ιστορικό του ασθενούς και δίνουμε τις πρώτες βοήθειες (προσωπικά, είχα την τύχη να σώσω δύο ανθρώπινες ζωές αυτά τα 12 χρόνια), αλλά και αποτελούμε κυματοθραύστη για μια σωρεία μικροπεριστατικών που αλλιώς θα έσπευδαν στο ΕΣΥ. Είναι ακόμα σαφές ότι έχουμε δεχτεί απανωτά πλήγματα, και όχι μόνο οικονομικά και τα έχουμε καταπιεί αμάσητα. Ίσαμ' εδώ όμως!


Αυτό που δεν νοείται και που σε καμιά περίπτωση δε θα επιτρέψουν οι ΦΣ της χώρας είναι το να εξευτελιστεί ο φαρμακοποιός ως επιστήμονας και ως άνθρωπος. Δε θα δεχτούμε επουδενί να πωλούνται φάρμακα δίπλα στα παριζάκια (πιθανόν και από την ίδια πωλήτρια), ούτε να διακινούνται αυτά από επικίνδυνα ανειδίκευτους ή αστοιχείωτους σκιτζήδες με μόνο στόχο το ξεζούμισμα και όχι την ίαση του ασθενούς. Σε καμία περίπτωση δε θα γίνουμε υπαλληλίσκοι σε ξένα (φύσει και θέσει) φαρμακεία. Ούτε θα υποστούμε την καταβαράθρωση της αρχαίας μας επιστήμης και την υποβάθμισή της σε επίπεδο στυγνής εμπορευματοποίησης ενός κοινωνικού αγαθού, όπως χαρακτηρίζει το Σύνταγμα το φάρμακο. Και τέλος, δε θα πάψουμε να είμαστε άνθρωποι στην υπηρεσία άρρωστων συνανθρώπων μας, και μάλιστα εκείνοι ακριβώς που έχουν δώσει όρκο να προστατεύουν και να διαφυλάσσουν τη δημόσια υγεία. Όπως έδειξε και η σημερινή μας Γενική Συνέλευση, θα αγωνιστούμε μέχρις εσχάτων. Αν είναι απαραίτητο, θα ιδρώσουμε και θα ματώσουμε τους πάγκους μας. Μέχρι πότε; Αν χρειαστεί, λέω εγώ, μέχρι να δω τον τελευταίο βουλευτή να κρεμιέται με τα άντερα του τελευταίου φαρμακοβιομήχανου. Ή μέχρι να δω τον τελευταίο εκπρόσωπο του ΔΝΤ να ξεψυχάει σπαρταρώντας από τις παρενέργειες μιας φούχτας χαπιών.


Δε με νοιάζει αν θα πεινάσουν τα παιδιά μου σήμερα. Με νοιάζει μόνο να μην ντρέπονται για τον πατέρα τους αύριο.


Υ.Γ. Ραντεβού στους δρόμους.

Τετάρτη 5 Μαΐου 2010

ΧΩΡΑ ΧΑΟΥΣ

Τρεις νεκροί και δέκα εκατομμύρια τραυματισμένοι στο κέντρο της χώρας.



Είναι απ' αυτές τις ώρες που νιώθω σα μισός και νιώθω σα φωτιά. Είναι από τις ώρες που δε μένω σιωπηλός. Ενώστε τις κραυγές σας, ενώστε τις φωτιές σας. Ας γίνουμε ιστορία. Ας γίνουμε το αύριο, με ή χωρίς χώρα.

Πέμπτη 22 Απριλίου 2010

ΚΟΥΙΖ Νο 5

Λέω να συνεχίσω τα σκακιστικά ψιλοκουίζ που άφησα στη μέση, έτσι, για να μην βαριέται κι ο Μέτοικος στη Νίσυρο.



Βλέπουμε εδώ μια πλατεία που δε λέει και πολλά πράγματα, αν εξαιρέσει κανείς το σκάκι. Πολύ πιο όμορφο είναι το κάστρο της πόλης που δυστυχώς δε διακρίνεται στο λόφο πάνω δεξιά, καθώς και οι παρυφές του ποταμιού που την διαρρέει. Την πόλη φυσικά την έχω επισκεφτεί και έφαγα σε ένα αξιομνημόνευτο εστιατόριο που ήταν πρώην κελάρι του κάστρου, με κάτι καλοδιατηρημένες μεσαιωνικές πανοπλίες στην πλάτη μου να με επιτηρούν σχολαστικά. Σκάκι δεν έπαιξα, ήταν χειμώνας και μάλιστα Χριστούγεννα και την προσοχή των περιφερόμενων τραβούσε μάλλον η φάτνη από πάγο λίγο πιο δίπλα. Παρά την παγωνιά το χιονόνερο δεν προλάβαινε να κρουσταλλωθεί. Περνούσαν διαρκώς συνεργεία του Δήμου με φτυάρια και αλάτι. Μιλάμε για πολύ αλάτι! Το καλοκαίρι του 1942 πάντως θα είχε οπωσδήποτε καλύτερο καιρό.

Τελοσπάντων, ξέφυγα. Η ερώτηση είναι απλή: Ποια είναι η ευρωπαϊκή πόλη για την οποία μιλάω;

Τετάρτη 21 Απριλίου 2010

ΟΓΔΟΗ ΘΕΣΗ

Την όγδοη θέση μεταξύ 13 ομάδων (και κάποιων individuals) κατέλαβε η Εθνική Ομάδα Καλλιτεχνικού Σκάκι, στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Sunningdale της Μεγ.Βρετανίας. Πρωταθλητές η πρώτη ομάδα της Βρετανίας με δεύτερους τους Πολωνούς και τρίτους τους Σέρβους. Η θέση της ομάδας μας είναι η καλύτερη που έχει καταλάβει έως τώρα στη διοργάνωση, αν και τα ατομικά αποτελέσματα των παικτών δεν ήταν ικανοποιητικά, λόγω και του υψηλού βαθμού δυσκολίας των προβλημάτων που έβαλε ο Dr. Kamenic.




Σε ατομικό επίπεδο οι λύτες μας κατέλαβαν τις εξής θέσεις: Κώστας Πρέντος 21ος (δεύτερος από αριστερά), Νίκος Μενδρινός (αριστερά) 31ος, Χάρης Φουγιαξής (δεύτερος από δεξιά) 49ος και Παναγιώτης Κονιδάρης 51ος. Περισσότερα στοιχεία και ανταποκρίσεις μπορεί να βρει κανείς στο εξαιρετικό μπλογκ του Αλκίνοου (www.kallitexniko-skaki.blogspot.com).

Τετάρτη 7 Απριλίου 2010

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΣΚΑΚΙ

Την Κυριακή των Βαϊων έγινε στη φιλόξενη φωλιά του Σ.Ο. Αμπελοκήπων ο 7ος Διαγωνισμός Λύσης της ΕΣΣΝΑ (σα να λέμε Πρωτάθλημα Αττικής στο Καλλιτεχνικό Σκάκι). Οι συμμετοχές αυξημένες σε σχέση με πέρυσι και ο διαιτητής Γ. Γαρουφαλίδης (στο κέντρο και πίσω στη φωτό) άψογος. Ο Γιάννης προτίμησε να βάλει πιο εύκολα προβλήματα σε σχέση με την τελευταία χρονιά, αλλά για διάφορους λόγους κανείς δεν πέτυχε 100%. Πρώτευσε ο Νίκος Μενδρινός (στο κέντρο μπροστά) με 25β., όσους και ο Ανδρέας Παπασταυρόπουλος (δεξιά), αλλά με καλύτερο χρόνο. Τρίτος με 20β. ο χοντρός κύριος αριστερά, δηλαδή η αφεντιά μου. Περισσότερα για τους αγώνες μπορείτε να βρείτε στο άριστο θεματικό ιστολόγιο του Μ.Μανωλά (www.kallitexniko-skaki.blogspot.com).

Σε δύο μέρες η Εθνική Ομάδα Καλλιτεχνικού Σκακιού πετάει για το Λονδίνο όπου θα διεξαχθεί το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα με συμμετοχή γιγάντων. Η ομάδα αποτελείται από τον Θεσσαλονικιό Κώστα Πρέντο (τον μόνιμο πρωταθλητή Ελλάδας!), τον Ν.Μενδρινό, τον έμπειρο προβληματιστή Χάρη Φουγιαξή και τον πιο αδύναμο κρίκο, τον υποφαινόμενο. Δεν ξέρω πόσο καλά θα τα καταφέρουμε σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, αλλά ελπίζω να το διασκεδάσουμε.

Τα τελευταία χρόνια το Καλλιτεχνικό Σκάκι έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος ανάμεσα στους κλασικούς σκακιστές και σε αυτό βοηθάει πολύ και το διαδίκτυο, όπως το εξαιρετικό www.skakistiko.blogspot.com. Όσοι ξέρουν από σκάκι και, όπως κι εγώ, δεν έχουν πολύ χρόνο να συμμετέχουν σε τουρνουά, ας ασχοληθούν λίγο, είμαι βέβαιος ότι θα ενθουσιαστούν. Τα σκακιστικά προβλήματα εξάλλου δεν είναι όπως τα προβλήματα της καθημερινότητας. Αφενός λύνονται. Αφετέρου, ακόμα κι αν κάποιος δεν τα καταφέρνει τόσο καλά, απομένει η αισθητική απόλαυση. Άρα, σε αντίθεση με τη ζωή, χαμένους δεν έχει το Καλλιτεχνικό Σκάκι.

Παρασκευή 2 Απριλίου 2010

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ

Σε λίγη ώρα θα αρχίσουν να καταφθάνουν στο σπίτι ομάδες παιδιών που θα απαγγέλουν τα "Πάθη". Τα παιδιά κρατάνε ένα στολισμένο ψάθινο καλάθι και έναν εσταυρωμένο. Πρόκειται για ένα έθιμο που συντηρείται επιμελώς από γενιά σε γενιά. Φυσικά δεν είναι μοναδικό, αφού ξέρω ότι συναντάται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα με παρεμφερή λόγια. Στο Μεγανήσι ο λαϊκός στιχοπλόκος το θέλησε έτσι:
Κάτω στα Γεροσόλυμα και στου Χριστού τον τάφο
Εκεί δεντρί δεν ήτανε, δεντρί εφανερώθη.
Η ρίζα ήταν ο Χριστός, οι κλώνοι οι Αποστόλοι
Τα φύλλα που κρεμόντανε ήταν οι μαθητές Του
Που μαρτυρούσαν κι έλεγαν για του Χριστού τα Πάθη.


Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα.
Σήμερα όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται.
Σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Οβραίοι
Οι άνομοι και τα σκυλιά κι οι τρισκαταραμένοι
Για να σταυρώσουν τον Χριστό τον Παντοβασιλέα
Στο δολερό συμβούλιο εστήσαν την παγίδα
Και φέρανε τον δόλιο "απόστολο" Ιούδα....


Το άσμα συνεχίζεται επί μακρού, μα συνήθως μέχρι εκεί φτάνει η παιδική απαγγελία. Υπάρχουν δε εκδοχές με προσθήκες και διαφοροποιήσεις στις στροφές, αλλά δεν έχει και τόση σημασία, αφού δε σκοπεύω να κάνω λαογραφία σήμερα. Η ψίχα του άρθρου έχει να κάνει με τη συμβολική της Σταύρωσης.
Αν βέβαια το παραπάνω έθιμο μοιάζει περίεργο σε κάποιους που το αγνοούσαν, θα τους φανεί ακόμα πιο παράξενο έθιμο αυτό που προηγήθηκε το Σαββάτο του Λαζάρου, με ανάλογη σκευή και με αναφορές στην έγερση του σαβανωμένου Λαζάρου. Και τα δύο ποιήματα είναι πολύ παλιά. Έχω ρωτήσει υπεραιωνόβιους συντοπίτες μου, μα δεν κατάφεραν να μου προσδιορίσουν τις ρίζες τους. Δυο ποιήματα από το στόμα μικρών παιδιών, που μιλούν για θάνατο. Ή μήπως όχι;
Ο σταυρός είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο που υπάρχει. Όταν τον αντικρύζουμε όμως δεν μας έρχεται υποχρεωτικά στο νου το θείο δράμα. Γιατί, όπως και κάθε άλλο σύμβολο, εξυπηρετεί την διαδικασία κωδικοποίησης πολύπλοκων νοημάτων, ηθικοφιλοσοφικών προεκτάσεων και μιας ολάκερης θεώρησης του κόσμου. Πράγματα ίσως δυσνόητα στον απλοϊκό πιστό, μα εύκολα στην πρόσληψη μέσω της δυναμικής του συμβόλου. Ένα σύμβολο υπενθυμίζει και ενδυναμώνει την πίστη και αυτό είναι σημαντικό για την ίδια την επιβίωση ενός θρησκευτικού δόγματος. Επιπλέον η Σταύρωση δίνει στο θεό και τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά που θα τον κάνουν πιο οικείο στον πιστό. Η ανθρώπινη φύση του Ιησού πάσχει, υποφέρει, πονάει, ματώνει. Για άλλους λόγους βέβαια από αυτούς που υποφέρει ο άμοιρος ο πιστός, αλλά έτσι κι αλλιώς μοιάζει τότε πιο οικείος.
Τελικά η Σταύρωση είναι αυτό που φαίνεται επιφανειακά; Κόσμος, κεριά, λιτανείες, δήθεν κατάνυξη, τάματα, προσκυνήματα και σουρσίματα κάτω από τον επιτάφιο; Ένα σκηνικό θλίψης και συντριβής; Δε νομίζω. Οι πρώιμοι χριστιανοί είχαν την εξυπνάδα και την ικανότητα να ενσωματώσουν στη νέα θρησκεία πολλά από τα τελετουργικά παλιότερων θρησκειών. Ο Θεάνθρωπος δεν ήταν ο πρώτος θεός που πέθανε. Υπήρχε για παράδειγμα ο Άττις, γιος και σύζυγος της Μητέρας-Θεάς, της Κυβέλης, που εισήχθη και στη Ρωμαϊκή λατρεία αργότερα. Στον εορτασμό του μαυροφορεμένες γυναίκες πετούσαν ειδώλιο του θεού στον Τίβερη συμβολίζοντας τον θάνατό του και αφού ξεμαλλιάζονταν με θρηνητικό (όσο και θεατρικό) τρόπο, έδερναν τα νερά του ποταμού με μανία. Την άλλη μέρα όπου ο θεός υποτίθεται ξαναζωντάνευε ακολουθούσαν ξεφαντώματα και ξέφρενα πανηγύρια.
Παρόμοια περίπτωση και ο διαμελισμός και θάνατος του Διόνυσου-Ζαγρέα και η επανένωσή του. Η ρίζα του μύθου του Διονύσου παραπέμπει φυσικά στον αντίστοιχο τεμαχισμό του Όσιρι και στο δικό του ξαναγέννημα. Κι άλλα στοιχεία ανάλογης πλοκής φτάνουν από ανατολικότερες θρησκείες ή συναντούνται σε αρχέγονες δοξασίες, από τον Μιθραϊσμό μέχρι παγανιστικές τελετές στη Β.Αμερική και την Πολυνησία.
Αυτό όμως που εν τω βάθει πραγματεύεται ο θάνατος ενός θεού, δεν είναι άλλο από την ικανότητά του να αναστηθεί. Μέσα από αυτό εκφράζεται η προαιώνια ανάγκη του ανθρώπου να ανανεώσει την ελπίδα του, να ξαναμπεί στον κύκλο της δημιουργίας, να αφήσει πίσω του τον χειμώνα του θανάτου για να εισέλθει στην άνοιξη της ζωής. Είναι η ανάγκη επιβεβαίωσης του νοήματος ενός αέναου κύκλου.
Το καλαθάκι που κουβαλούν τα παιδιά στο χωριό μου όταν λένε τα "Πάθη" είναι επιμελώς στολισμένο εξωτερικά με δεντρολίβανο. Αυτό συμβολίζει το πένθος. Όμως στην καμπυλωτή λαβή του καλαθιού λάμπει μια γιρλάντα από ασπροκίτρινες "τσιμπίδες" (μεγάλες, χρυσές μαργαρίτες). Αυτό είναι το ουράνιο τόξο της αναγέννησης. Μάλιστα στην κορυφή προστίθεται ένας μεγάλος πάλλευκος κρίνος! Ο πάτος του καλαθιού στρώνεται από τα υπολείμματα, βλαστούς και φύλλα, των λουλουδιών. Είναι η προηγούμενη νεκρή Άνοιξη, αυτή που ξανάνθισε. Σήμερα βέβαια τα παιδιά μαζεύουν χρήματα, όπως και στα κάλαντα των Χριστουγέννων, για τον κόπο τους. Κάποτε όμως τα φίλευαν με κόκκινα αυγά. Όχι τυχαία. Το αυγό έχει κι αυτό τη σημειολογία του. Είναι κάτι μικρό, ταπεινό και εύθραυστο όπως η ζωή των ανθρώπων, μα κρύβει στα σωθικά του το σπέρμα της συνέχισης, της Αναγέννησης.
Συμπερασματικά, η ευχή της ημέρας είναι εύκολη. Καλή πνευματική και ψυχική Ανάταση και Ανάσταση. Με τον τρόπο που το αντιλαμβάνεται ο καθένας, κι όχι απαραίτητα με τον τρόπο που προάγει η... σεπτή μας Εκκλησία. Άντε, γιατί η Σταύρωση παρατράβηξε.

Παρασκευή 26 Μαρτίου 2010

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΔΕΝ ΤΟ ΕΠΕΤΡΕΠΑΝ

Πριν λίγο καιρό έκανε την εμφάνισή του στα ράφια των βιβλιοπωλείων ένα μικρό βιβλιαράκι από τις εκδόσεις Κ.Μ.Ζαχαράκη, με τίτλο "Γιατί οι συνθήκες δεν το επέτρεπαν". Το σύντομο πόνημα αποτελεί την πρώτη συγγραφική προσπάθεια μιας καλής μου φίλης και συναγωνίστριας (είμαστε και οι δυο δημοτικοί σύμβουλοι στο Δήμο Μεγανησίου), της Μερώπης Κονιδάρη (οι συνωνυμίες δεν υποδηλώνουν απαραίτητα στενή συγγένεια στο νησί!).



Πρόκειται για έναν ατελέσφορο έρωτα ανάμεσα σ' ένα αστέρι εγκλωβισμένο στις συνθήκες και ένα ντροπαλό φεγγάρι. Είναι δηλαδή μια ιστορία δοσμένη σαν παραμύθι. Θα μπορούσε κάλλιστα να διαβαστεί σαν τέτοιο και ίσως γι' αυτό να γράφτηκε. Όμως η θερμή υποδοχή που του επιφυλάχτηκε αποδεικνύει και την άλλη του διάσταση. Αυτήν που ξεχειλίζει από ευαισθησία. Αυτή που επαναφέρει τις εύθραυστες ισορροπίες μιας άδολης αγάπης στο προσκήνιο μιας στυγνής, αναίσθητης, συνθηκολογημένης και παράλογης πραγματικότητας. Αυτή που πάλλει λεπτές χορδές συγκίνησης με την ανιδιοτέλεια ενός παιδιού.
Η αρχετυπική προσωποποίηση δεν υποβαθμίζει την διήγηση, αντίθετα την εξαγνίζει. Οι υποβόσκουσες βιωματικές πινελιές δεν κραυγάζουν, ψιθυρίζουν παρηγορητικά. Η επιλεγμένη εικονογράφηση δε θαμπώνει, αλλά συμπορεύεται φωτίζοντας το κείμενο. Ο λόγος παραμένει σεμνός, λιτός και άμεσος, δίχως περιττά ψιμύθια, όπως ταιριάζει σε κουβέντα αστεριών.
Το' χω ξαναπεί: είμαστε φτιαγμένοι για να λέμε ιστορίες. Και το αφηγηματικό ξεκίνημα της Μερώπης υπηρετεί αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Την καλωσορίζω λοιπόν στο ατίθασο σινάφι των παραμυθάδων και της εύχομαι ανάλογη συνέχεια. Κι αν ακόμα το "Γιατί οι συνθήκες δεν το επέτρεπαν" δεν είναι παραμύθι, ας μην ξεχνάει ότι οι αναγνώστες της είμαστε παιδιά.


Bio: Η Μερώπη Κονιδάρη σπούδασε νοσηλευτική, ζει και εργάζεται στον Πειραιά, στον ευαίσθητο χώρο της υγείας. Συμμετέχει ενεργά στα κοινά. Όσο για τα όνειρά της, αφετηρία είχαν το μικρό νησάκι του Ιονίου, το Μεγανήσι. Κάποια απ’ αυτά πραγματοποιήθηκαν, για τα υπόλοιπα προσδοκεί και ελπίζει.