UNKLE JOHN

Ο μπάρμπας (θείος) μου ο Γιάννης, αδερφός της μάνας μου, μπάρκαρε το '70 σ'ένα σαπιοκάραβο που έπιανε Αμερική. Στο χωριό δεν τον σήκωνε το κλίμα, είχε δείρει μπάτσο που παραφύλαγε να ρουφιανέψει έξω από το σπίτι. Ήταν και οργανωμένος, αντάρτης μαθές ο παππούλης μου ο Νίκος, άστα να πάνε. Στη Νέα Υόρκη βγήκε παράνομα. Άρχισε να περιφέρεται σαν εμιγκρές, όπως τον συμβούλευαν άλλοι που το είχαν κάνει πριν απ' αυτόν. Γνώρισε μια γυναίκα σ' ένα μπαρ. Ήταν χορεύτρια. Ήθελε να γίνει σταρ του Χόλυγουντ, μα ο πατέρας της την είχε διώξει από το σπίτι τους στην Ιντιάνα. Ήταν βλέπεις σοβαρός άνθρωπος, δούλευε για λογαριασμό της NASA.

Ο Γιάννης την ερωτεύτηκε, νομίζω κι αυτή. Λιανός σαν ξώβεργα, παληκαράκι ξανθό και όμορφο ήταν τότε. Ξεχείλιζαν τα νιάτα από πάνω του. Πολύ ήθελε; Παντρεύτηκαν και πήρε την πράσινη κάρτα. Κατέληξαν στο Τέξας. Ο Γιάννης δούλευε ολημερίς σε βενζινάδικο. Η γυναίκα του δεν έβρισκε δουλειά. Είχε βάλει και το χεράκι του κι ο πεθερός που είχε μάθει τα καθέκαστα. Φασούλι το φασούλι, μαζευτήκανε κάποιες σοβαρές οικονομίες. Αρρώστησε και ο ιδιοκτήτης του βενζινάδικου, βρήκε κι έναν άλλο χωριανό ο Γιάννης και πήραν συρμαγιά την επιχείρηση. Ήταν τίμιος και έξυπνος, έκανε προκοπή. Κάθε τόσο έστελνε και ένα γράμμα με ένα κατοσταδόλλαρο στη βάβω μου, τη μάνα του. Γεννήθηκαν και τα παιδιά, αυτό ήταν, στέριωσε ο Γιάννης στα ξένα.

Κύλησε ο ρημάδης ο χρόνος, μπάταρε πολλές φορές την άμμο στην κλεψύδρα του, μα η νοσταλγία ήταν πάντα εκεί σαν μικρό ακούνητο αγκάθι. Κάποτε αποφάσισε να επιστρέψει για να δει τη μάνα και τ' αδέρφια του. Όχι για πολύ, μόνο για το καλοκαίρι. Αυτό έγινε πριν δυο χρόνια. Ήρθε στο χωριό. Μα δεν ήταν ο Γιάννης. Ήταν ο unkle John. Τα πάντα είχαν αλλάξει. Και στο χωριό και στο Γιάννη. Ελληνικά και Αγγλικά ανακατεμένα. Διπλοσάγωνο και χοληστερίνη. Πίεση φουλ και πέντε μπουκαλάκια με χάπια, μεταξύ των οποίων και ένα ελαφρύ αντικαταθλιπτικό. Χωρισμένος και οι κόρες, παντρεμένες πια, μακριά. Είχε όμως πέντε υπαλλήλους, όλους Μεξικανούς. Και δεν είχε άλλες υποχρεώσεις.

"Γιατί δεν έρχεσαι να μείνεις στο νησί;" τον ρωτούσα.

"Δεν κάνω γω για δω. Ούτε αυτοκίνητο δε μορώ να οδηγήσω. Εκεί πάνω είν' όλα αυτόματα".

Ο πραγματικός λόγος ήταν ο φόβος. Η ανασφάλεια που αισθανόταν κάθε φορά που προσπαθούσε να μετρήσει τη ζωή του και του έβγαινε λειψή. Σύντομα κατάλαβα ότι ο νεαρός επαναστάτης είχε γίνει πουριτανός μεσοαμερικανός. Είχε όπλο στο σπίτι. Κατηγορούσε "τους βρωμιάρηδες τους μαύρους" ότι είναι κλέφτες και λωποδύτες. Είχε βέβαια μια γκόμενα Μεξικάνα, αλλά αυτή ήταν μόνο για την "F" word. Οι δουλειές δεν πήγαιναν τόσο καλά όσο παλιά. Του έβαζαν στη μια τσέπη τα δολλάρια και του τα απομυζούσαν από την άλλη. Ήταν και οι races. "Έχω ταϊσει εγώ σκυλιά και άλογα! Ουουου!". Όποτε άνοιγα πολιτική συζήτηση υποστήριζε το Μπους. "Καλά τους έκανε τους Γιουγκοσλάβους. Terrorists είναι όλοι τους! Και οι Άραβες το ίδιο. Ασ' τους να πάνε στο διάολο να καθαρίσει ο τόπος!"

Χάρηκε για το επικείμενο -τότε- βιβλίο μου. "Good! Να μου το στείλεις" -"Διαβάζεις;" -"Σκατά διαβάζω. Μόνο για τις κυνοδρομίες. Μα το δικό σου θα το διαβάσω". Του το έστειλα, μα δεν ξέρω τι τύχη είχε. Το μόνο που θύμιζε τον παλιό Γιάννη ήταν κάποιες στιγμές συγκίνησης. Όταν άκουγε παλιά τραγούδια. Όταν έβλεπε παλιούς φίλους. Τον πήραν δημόσια τα ζουμιά δυο τρεις φορές, του ανέβηκε κι η πίεση, ένιωσε ευάλωτος, τον λυπήθηκα. Προσπαθούσε να μείνει γαντζωμένος σε μια σαπουνόφουσκα. Μια μέρα του έδειξα δύο σουσουράδες στο μικρό κήπο έξω από το φαρμακείο, που είχαν ξεσηκώσει τον κόσμο με πεταρίσματα και τιτιβίσματα. "Έχετε κωλοσούσες στο Χιούστον;" ήταν η ηλίθια ερώτησή μου. Δε μπήκε στον κόπο να τις κοιτάξει. "Απ' όλα έχουμε. Αρκεί να έχεις money".

Πήγαμε και στο πατρικό του. Η πέτρα είχε πάρει να μουχλιάζει. Το ταβάνι ίσα που κρατιόνταν. Οι σανίδες στο πάτωμα είχαν σαπίσει και φαινόταν από κάτω το χώμα. Το κλήμα δεν υπήρχε πια και η μεγάλη συκιά της αυλής είχε γύρει επικίνδυνα μισογκρεμίζοντας το μικρό κοτέτσι από κάτω της. "Θα πέσει" είπε μόνο. "Πόσω χρονώ να είναι;" απόρησα. "Ογδόντα, εκατό, ποιός ξέρει. Πάντα εδώ ήταν. Αχ! πόσες φορές σκαρφάλωσα πάνω της για να μη με δείρει η μάνα μου!".

Η συκιά έπεσε με ένα παρατεταμένο "κρααακ!", ένα μήνα μετά την επιστροφή του στην Αμερική. Του το είπα μόλις πριν ένα μήνα όταν μιλούσαμε στο τηλέφωνο. Έβριζε τους tradesmen που κάνουν παιχνίδια στο χρηματιστήριο με το πετρέλαιο. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του πάντως η τιμή του μάυρου χρυσού θα σταθεροποιούνταν γύρω στα 100 δολλάρια το βαρέλι. Την κατάσταση θα έσωζε η Χίλαρυ. Ήταν η μόνη ελπίδα για την Αμερικανική και την Παγκόσμια οικονομία. Εγώ πάλι έβριζα κατά τα ειωθότα τον καπιταλισμό και μου απαντούσε γελώντας να προσέχω τι λέω γιατί παρακολουθούν όλα τα τηλέφωνα. Μετά του είπα για τη συκιά. Έμεινε για λίγο σιωπηλός. Τον καταλάβαινα. Που θα κρυβόταν τώρα πια; "Γέρασα" βρήκε μόνο να πει.

Η τιμή του πετρελαίου συνεχίζει την ανοδική της πορεία. Το δολλάριο συνεχίζει να υποτιμάται σε σχέση με το ευρώ. Οι σουσουράδες συνεχίζουν να ερωτοτροπούν έξω από το φαρμακείο -αυτές μου τον θύμισαν. Η τελευταία υπόσχεση του unkle John ήταν ότι θα έρθει στο νησί. Πεθύμησε να το ξαναδεί.

Η συκιά πέταξε μέσα από το σχισμένο νεκρό κορμό της τρία νέα βλαστάρια. Δεν του το είπα. Το φυλάω για έκπληξη.

Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ

Με αφορμή ένα πρόσφατο ταξίδι μου στο εξωτερικό (Μιλάνο), λέω να αναφερθώ στην ιστορία με το κάπνισμα και τις απαγορεύσεις του. Πριν απ' όλα όμως να ξεκαθαρίσω δύο πράγματα:

α) Είμαι καπνιστής.

β) Ο καπνιστής κάνει μεγάλο λάθος που καπνίζει.

Κατανοώ πλήρως το κακό που κάνει στον οργανισμό το τσιγάρο, έστω και λόγω επαγγέλματος. Όσοι δεν το έχουν σκεφτεί ή απλά δεν το γνωρίζουν τους πληροφορώ ότι το μονοξείδιο του άνθρακα που εισπνέουν συνδέεται με τα ερυθρά τους αιμοσφαίρια στη θέση του οξυγόνου και μάλιστα 8 φορές πιο εύκολα. Είναι κυρίως αυτό που προκαλεί τις αναπνευστικές νόσους και επίσης είναι υπεύθυνο για το λαχάνιασμα και τα παρεπόμενά του, που φτάνουν σε χρόνια χρήση μέχρι την δυσλειτουργία στύσης (τώρα είμαι σίγουρος ότι σας ταρακούνησα). Φυσικά υπάρχουν και χειρότερα. Η ατελής καύση που λαμβάνει χώρα στην κάφτρα του τσιγάρου ελευθερώνει ενώσεις αζώτου (όλα τα φυτικά παραπροϊόντα περιέχουν ιχνοστοιχεία αζώτου), τις λεγόμενες νιτροζαμίνες, πτητικές και άρα εισπνεόμενες ουσίες, υπεύθυνες για τα καρδιαγγειακά νοσήματα και μερικές μορφές καρκίνου (δεύτερο ταρακούνημα).

Έτσι δεν είναι λίγες οι φορές την ημέρα που συμβουλεύω ανθρώπους να κόψουν το κάπνισμα. Παρ' όλα αυτά εγώ καπνίζω. Μπορείτε να με χαρακτηρίσετε κατά το δοκούν και να έχετε απόλυτο δίκιο. Κάποτε (ελπίζω σύντομα) θα το κόψω. Αυτό έχει να κάνει με ένα προσωπικό ζήτημα που ξεφεύγει του θέματός μας. Κόψτε το κι εσείς. Είναι εύκολο. Απλά πετάξτε το.

Μετά από αυτό το μάλλον μάταιο λογύδριο θα πρέπει να περάσω και στο πραγματικό μου θέμα. Και αυτό δεν είναι άλλο από τον ρατσισμό που συναντώ καθημερινά και στρέφεται εναντίον των καπνιστών. Όπου κι αν πας στο εξωτερικό σου απαγορεύουν να καπνίσεις. Στο Μιλάνο είδα κι έπαθα. Ούτε σε εστιατόρια, ούτε σε μπαράκια καλά καλά δεν επιτρεπόταν. Τα Χριστούγεννα στη Μάλτα μου έβαλαν χέρι επειδή κάπνιζα στο κατάστρωμα του πλοίου, δηλαδή σε ανοιχτό χώρο. Παρόμοια στο Παρίσι, στην Πράγα, στη Σεβίλλη, στο Λονδίνο, στη Ρώμη, στην Βιέννη και δε θυμάμαι που αλλού. Το μόνο μέρος που κάπνιζα σχεδόν παντού ήταν στην Αίγυπτο. Σιγά σιγά αρχίζει να γίνεται και στην Ελλάδα μόδα αυτή η γελοιότητα. Όλα τα' χε η Μαριορή...

Θα συμφωνήσω μαζί σας ότι υπάρχουν μέρη όπου το κάπνισμα είναι εγκληματικό, όπως μέρη που βρίσκονται παιδιά, σχολεία, νοσοκομεία, λεωφορεία κτλ. Εκεί πρέπει να απαγορεύεται δια ροπάλου. Σε όλα τα άλλα όμως μήπως θα έπρεπε να προβλεφθούν θέσεις ή χώροι για τους καπνιστές; Πόσο δύσκολο είναι να φτιάξεις ένα δωματιάκι με τον κατάλληλο εξαερισμό; Και τέλος πάντων, αυτό που με εκνευρίζει περισσότερο απ' όλα είναι το βλέμμα μερικών ανθρώπων όταν τους ρωτάω αν υπάρχει πουθενά τέτοιος χώρος. Μοιάζει σαν να τους ζητάω ένα όπλο για να πυροβολήσω τον διπλανό. Σέβομαι τους διπλανούς μου και δεν τους πυροβολώ, αλλά μήπως θα μπορούσε κάποιος να σεβαστεί και τη δική μου επιθυμία να βλάψω τον εαυτό μου; Και μη μου πείτε ότι γίνεται για το καλό μας όλο αυτό το θεατράκι! Αν τα κράτη ήθελαν να περιορίσουν μέχρι εξαφανίσεως τα άσχημα αποτελέσματα του καπνίσματος στη δημόσια υγεία, μπορούσαν απλούστατα να το απαγορεύσουν ολοσχερώς. Ούτε να παράγεται, ούτε να εισάγεται. Τίποτα. Νιξ. Παράνομο, όπως τα ναρκωτικά. Όπως ίσως θα έπρεπε να είναι και το αλκοόλ. Έλα όμως που τότε θα χάσουν τους σπόνσορες τους, τους καπνοβιομήχανους και τα μεγάλα καρτέλ που τους συντοφεύουν.

Άρα δεν το βλέπω να γίνεται στο άμεσο μέλλον (ούτε όμως και στο απώτερο). Άλλωστε το πρόβλημά μου είναι άλλο. Να μην αισθάνομαι παρίας στη χώρα μου (και σε κάθε χώρα) μόνο και μόνο επειδή τυχαίνει να καπνίζω. Όπως δε θα έπρεπε να αισθάνεται παρίας ένας Αλβανός, ένας νέγρος, ένας ομοφυλόφιλος, ένας Εβραίος, ένας σκακιστής, ένας ΑΕΚτζής ή ένας ταξιτζής, γαμώ το κέρατο μου!

Δε γουστάρω να ζω στη Σπιναλόγκα των δακτυλοδεικτούμενων καπνιστών, δεν είμαι λεπρός κοινωνικά και ηθικά. Αντίθετα, οι ταγοί της παγκόσμιας ηθικής "τάξης" θα έπρεπε να νιώθουν έτσι για πολλούς άλλους λόγους. Θα συνεχίσω να λέω τα ίδια και όταν θα κόψω το κάπνισμα. Μέχρι τότε θα καπνίζω, επειδή με βοηθάει να συγκεντρώνομαι όταν γράφω και επειδή προτιμώ να βλέπω τι εισπνέω.

123

Το παιχνίδι λέγεται "123" και τείνει να πάρει διαστάσεις επιδημίας. Και επειδή ενίοτε γίνομαι παιχνιδιάρης, λέω να το αναπαράγω. Έχει ως εξής:
Α) Ανοίγεις το πρώτο βιβλίο που βρίσκεται δίπλα σου στη σελίδα 123 (για να δικαιολογηθεί και ο τίτλος)
Β) Γράφεις την 5η, 6η και 7η περίοδο (στο διαδίκτυο εννοείται).
Γ) Αυτό ήταν, έχεις ξεμπερδέψει και έχεις κερδίσει και χρυσούν ωρολόγιον!

Τώρα θα μου πεις, τι γίνεται αν το βιβλίο έχει 122 σελίδες; Ή αν η σελίδα 123 είναι λευκή; Ή αν έχει ζωγραφιές; Ή αν το κοντινότερο βιβλίο είναι πχ. ένα σχολικό σύγγραμμα ή κάτι εξίσου αδιάφορο; Τότε οι κανόνες του παιχνιδιού επιβάλουν να το παρακάμψεις και προχωρήσεις στο αμέσως πιο κοντινό. Εύκολο ε;- Για να απλώσω τώρα το χέρι μου...Α-χά!!!

(...) Ο Φάουλκες έκανε μια διφορούμενη κίνηση.
"Είναι εδώ, κάτω από το δέρμα" είπε τελικά. "Στα γονίδιά μας...Μόνο οι τεχνητοί κανόνες, η κουλτούρα, το βερνίκι των διαδοχικών πολιτισμών κρατούν τον άνθρωπο μέσα στα όριά του. Κοινωνικές συμβάσεις, νόμοι. Φόβος της τιμωρίας." (...)

Εντάξει έκλεψα λιγουλάκι, έγραψα περισσότερες προτάσεις, αλλά ο Αρτούρο Περέθ-Ρεβέρτε, είναι σαν το τσιγάρο: κόβεται δύσκολα. Το βιβλίο είναι "Ο ζωγράφος των μαχών". Συνεχίστε λοιπόν να μεταδίδετε τον "ιό" στο ίντερνετ. Κάποτε θα φτάσει και στον υπολογιστή της Βουλής...

Η ΑΛΕΠΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ

"Η αλεπού δε χώραγε να περάσει από την τρύπα, έδεσε και κολοκύθες στην ουρά της!"

Τάδε έφη φίλος φίλου. Και για όσους δεν κατάλαβαν η αλεπού είμαι... ελόγου μου! Τελικά βρήκα λίγο χρόνο για να γράψω για βιβλία, τουλάχιστον για αυτά του τελευταίου ένα-ενάμισο μήνα (πάνω- κάτω). Οπότε...

1) ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ, Τζόναθαν Λίτελ, εκδ. Λιβάνη.

Το πρώτο πράγμα που σε τρομάζει είναι ο όγκος του βιβλίου. Ακολουθούν πυκνές γραμμές, ανύπαρκτα περιθώρια, γραμματοσειρά μικρότερη από τα αυγά της Drosophilla, που εξετάζαμε στο μικροσκόπιο της Βιολογίας. Μετά έρχονται τα γερμανικά και δη της μιλιταριστικής φρασεολογίας (αυτό το έλυσα με φωτοτυπία του σχετικού επίμετρου, δεν είχα άλλη επιλογή). Αρχίζεις να κουράζεσαι κάπου στη σελίδα 12. Κοιτάς πόσες απομένουν (ανησυχητικό σημάδι από μόνο του) και διαπιστώνεις ότι είναι μόνο 939. Κι όμως... Όχι μόνο το τέλειωσα ο μαζοχιστής, αλλά μου άρεσε κιόλας. Ίσως ένα μέρος του ντόρου που έγινε για τον ποταμό του Λίτελ να μην ήταν άσκοπος. Κι αυτό που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει δεν είναι μόνο το ενδιαφέρον θέμα του (η θέαση της ναζιστικής θηριωδίας από τη σκοπιά του θύτη), αλλά και η όμορφη πένα του συγγραφέα. Ναι, ο άνθρωπος γράφει καλά. Και είναι το πρώτο του μυθιστόρημα. Αλλά και πόσες λεπτομέρειες! Στην αρχή νομίζεις φανταστικές. Μετά όμως διαπιστώνεις ότι η έκρηξη δολιοφθοράς π.χ. την τάδε μέρα στο κυβερνείο του Κιέβου, δε μπορεί να είναι γέννημα φαντασίας. Το έψαξα. Και ήταν γεγονός. Και τότε τρόμαξα ακόμα περισσότερο. Δε μπορώ να φανταστώ πόσα χρόνια του πήρε να συλλέξει και να συρράψει τόσα πραγματολογικά στοιχεία, ενσωματώνοντας τον ήρωά του στο ζοφερό σκηνικό, αλλά ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα. Πάντως ο ομοφυλόφιλος ήρωας δεν είναι από τους χαρακτήρες που αγαπά κανείς. Δε μπορείς να συμπάσχεις μαζί του. Δε μπορείς όμως εύκολα να αρνηθείς τη γοητεία των ένοχων εξομολογήσεών του.

2)Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΑΘΑΡΙΓΙΟ ΤΟΡΜΕΣ, Αγνώστου, εκδ. Printa

Ένα κλασικό έργο, αγνώστου πατρός, του 16ου αιώνα. Το πρώτο του είδους που ονομάστηκε "πικαρέσκο". Πικάρο είναι ο αλήτης, ο περιπλανώμενος, ενίοτε ο τυχοδιώκτης. Δε σας κρύβω ότι το "ανακάλυψα" σχετικά αργά, πριν ένα χρόνο περίπου. Αφορά στη ζωή (όση δηλαδή διασώθηκε από την εκκλησιαστική λογοκρισία) ενός μικρού φτωχοδιάβολου στην Ισπανική επαρχία. Ο Λαθαρίγιο, μπάσταρδος γιός πόρνης, αλλάζει τόπους, αφέντες και συμπεριφορές για να κατορθώσει να επιβιώσει. Στη σαπίλα της κοινωνικής ζωής της εποχής του( η οποία εντούτοις είναι νηπιαγωγείο μπροστά στη σημερινή) αντιπαραβάλει την πονηριά και τη στυγνότητα. Είναι ένα γερασμένο παιδί που σκάβει με τα νύχια του και το χιούμορ του το κουφάρι της υποκρισίας. Η ειδυλλιακή εποχή των άμεμπτων ιπποτών και των αειπάρθενων δεσποσυνών είχε πια περάσει ανεπιστρεπτί. Τη συνέχεια θα την αναλάμβανε ο Θερβάντες.

3)ΦΟΡΜΟΛΗ, Άρναλντουρ Ιντρίντασον, εκδ. Λιβάνη

Ένας βασανισμένος χαρακτήρας αστυνομικού, που σιχαίνεται τη ζωή του περισσότερο απ' όσο εμείς αυτούς που κυνηγάει. Ένας αξιοπερίεργος φόνος, σε μια αξιοπερίεργη χώρα (Ισλανδία), όπου σχεδόν ποτέ δε συμβαίνει τίποτε αξιοπερίεργο. Βιασμοί, ναρκωτικά, απάτες, μυστικά. Εν ολίγοις μια καθώς πρέπει αστυνομική ιστορία. Το τέλος βέβαια, εύκολα προβλέψιμο, αν κι απ' ό,τι φαίνεται στη σύγχρονη αστυνομική πλοκή μετράει περισσότερο η σκιαγράφηση των χαρακτήρων και της κοινωνικής σήψης και λιγότερο η λύση ενός μυστηρίου. Προφανώς λόγω της προσπάθειας της αστυνομικής να εισέλθει στα σαλόνια της "ορθόδοξης" λογοτεχνίας. Μου λείπει όμως λίγο η διαδικασία "βρες το δολοφόνο". Ίσως κάτι πρεπει να κάνω γι' αυτό(χμμμ...) .

4)ΚΡΕΜΑΛΑ, Νίκος Παργινός, εκδ. Άγκυρα

Ένα βιβλίο που περίμενε υπομονετικά καιρό στο ράφι των "προς ανάγνωση". Ένα βιβλίο με χιούμορ, άλλοτε πικρό κι άλλοτε αλμυρό ( τόσο που να φτάνει στη μεθόριο του σουρρεαλισμού), με ευαισθησία, με μερικές έξυπνες ιδέες και, κυρίως, με όλη την ορμή του πρωτόλειου. Πρόκειται για μια σπουδή πάνω στη φιλία και τη δοκιμασία της αντοχής της στο χρόνο, αλλά και στην ίδια την απώλεια. Την παράσταση κερδίζουν ορισμένοι δευτερεύοντες χαρακτήρες, όπως ο τραγελαφικός ντεντέκτιβ. Θα επιθυμούσα πιο δραστικό ρόλο του ήρωα-συγγραφέα- αφηγητή, ίσως και διαφορετικό τέλος. Όμως αυτό που μένει από το σύνολο είναι μια αίσθηση φρεσκάδας. Και επειδή ο Νίκος εκτός των άλλων είναι κοντοχωριανός (Κερκυραίος) και μπλόγκερ, να του ευχηθώ κάθε επιτυχία στη νέα του συγγραφική περιπέτεια.

5)ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΧΑΡΤΟΥ, Ουμπέρτο Έκο, εκδ. Ελληνικά Γράμματα

Όταν ένας άνθρωπος έχει στις βιβλιοθήκες του 30.000 τόμους, τότε πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να τον ακούσουμε να μιλάει για βιβλία. Τούτη όμως τη φορά το κάνει από μια διαφορετική σκοπιά. Όχι αυτή του βιβλιόφιλου, μα εκείνη του βιβλιομανή. Αυτού δηλαδή που είναι έτοιμος να πει ψέματα, να κλέψει ή ακόμα και να σκοτώσει για να αποκτήσει -προσέξτε, όχι απαραίτητα να διαβάσει!- ένα σπάνιο βιβλίο. Αυτή η συλλογή διαλέξεων και άρθρων βέβαια δεν είναι οι καλύτερες συγγραφικές στιγμές του αγαπημένου Ιταλού. Το ιδιότυπο χιούμορ του όμως δε λείπει, κάνοντας ευχάριστη την ανάγνωση ακόμα κι όταν αυτή προχωράει στα δύσβατα μονοπάτια των βιβλιοσυλλεκτών, των σπάνιων χειρογράφων και των δημοπρασιών, ή ακόμα και σε παιγνιώδη μελλοντολογικά σενάρια. Δεν ξέρω αν είμαι μουρλός ή βιβλιομανής ή ένα τίποτα. Ομολογώ όμως με συντριβή ότι δεν έκλεψα το συγκεκριμένο βιβλίο. Σκοπεύω εντούτοις- δοθείσης της ευκαιρίας- να καταστρέψω όλα τα υπόλοιπα αντίτυπα, εκτός από το δικό μου...

6) α)ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ, D.C.Lindberg, Πανεπιστημιακές εκδ. ΕΜΠ

β) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΟ ΛΕΜΕ ΕΠΙΣΤΗΜΗ, A.F.Chalmers, Πανεπιστημιακές εκδ. Κρήτης

Δύο πολύ καλά βιβλία για την ιστορία και τα θεωρητικά ρεύματα που σχημάτισαν αυτό που ονομάζουμε σήμερα επιστήμη. Το πρώτο κάνει μια σκιαγράφηση της επιστήμης από τον Αριστοτέλη έως και το Μεσαίωνα, ενώ το δεύτερο εξετάζει τη σκέψη της νεωτερικής εποχής (μετά το Γαλιλαίο και το Νεύτωνα). Χωρίς περιττά φληναφήματα και πομπώδεις ακαδημαϊσμούς, αλλά και χωρίς να εκπίπτουν σε μια εκλαϊκευτική λογική του συρμού, δίνουν γλαφυρά το περίγραμμα της θεωρητικής σκέψης των επιστημών ανά τους αιώνες. Το προτέρημα του Lindberg είναι η αντικειμενικότητα και το ότι ρίχνει άπλετο φως στη σχέση επιστήμης-θρησκείας. Στα συν του Chalmers πρέπει να αναφερθεί το χιούμορ και τα άκρως κατατοπιστικά παραδείγματα. Ωστόσο, επειδή ίσως η Επιστήμη στηρίζεται στην πιθανότητα και όχι στη βεβαιότητα, κανείς από τους δύο δεν κατορθώνει να την ορίσει! Περίεργο πράμα. Μάλλον χρήζει περαιτέρω επιστημονικής ανάλυσης.

7) ΤΙ ΕΙΔΕ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΛΩΤ;-(save the best for last) ,Ιωάννα Μπουραζοπούλου, εκδ. Καστανιώτη

Ταλαιπωρήθηκα λίγο να βρω το συγκεκριμένο βιβλίο. Τι κρίμα! Θα έπρεπε να βρίσκεται παντού στις μπροστινές προθήκες. Δεν ξέρω τι πωλήσεις μπορεί να έχει κάνει, αλλά υποψιάζομαι. Τέλοσπάντων. Πρόκειται για μια μελλοντολογική αλληγορία, ένα φαντασιακό παραμύθι, που οικοδομεί μια νέα Γη. Αυτή μετά την "Υπερχείλιση", όπου ο χάρτης στην Ευρώπη έχει αλλάξει και ένα παράξενο και υπερπολύτιμο αλάτι αναβρύζει από την περιοχή της Νεκράς Θάλασσας. Μια ομάδα ανθρώπων γύρω από τον Κυβερνήτη της -ιδιωτικής πια- αλατοφόρου επαρχίας, πυροδοτεί μετά τον αιφνίδιο θάνατό του ένα ντόμινο αποκαλύψεων. Το ψέμα, η μισαλλοδοξία, η εμπάθεια, η λαγνεία, ο αλληλοσπαραγμός και όλος ο υπόλοιπος βόρβορος της ανθρώπινης ψυχής, ξεδιπλώνονται μαεστρικά. Μια ακόμα αινιγματική φυσιογνωμία, στο Παρίσι αυτή τη φορά, εξαναγκάζεται να ερμηνεύσει μακρόθεν τις πρωτογονικές συμπεριφορές των περιώνυμων εποίκων και ταυτόχρονα να μακρύνει τη σκιά του! Μπερδευτήκατε; Σας το είπα, πρόκειται για έναν άλλο κόσμο. Το τέλος είναι έξυπνο, ανατρεπτικό και άκρως συμβολικό. Όχι εντελώς απρόβλεπτο, μα αυτό έχει λίγη σημασία. Η καλολαξευμένη γραφή της Μπουραζοπούλου και το αλλόκοτο σύμπαν της που καταφέρνει να ρουφήξει τον αναγνώστη, δεν του αφήνουν περιθώρια ορθολογισμών. Ένα ονειρικό μυθιστόρημα που θα πρέπει να κάνει τη συγγραφέα περήφανη και άλλους (μεταξύ των οποίων κι εμένα) ζηλιάρηδες- με την πιο ευγενή χροιά του όρου. Κυρία Μπουραζοπούλου, καταθέτω τα σέβη μου. Ή όπως λένε και μερικοί ειδήμονες βιβλιοφάγοι: respect!

ΨΥΧΕΣ

Κάποια προβλήματα ιώσεων που αντιμετώπισε ο υπολογιστής μου και που ευτυχώς αντιμετωπίστηκαν -τι φαρμακοποιός θα ήμουν αλλιώτικα;-, αλλά και μια πληθώρα παλιών και νέων υποχρεώσεων με κράτησαν μακριά από το ιστολόγιο. Επιστρέφοντας μετά από καιρό, ήμουν έτοιμος να γράψω σήμερα για βιβλία, αλλά θα κάνω μια μικρή παρέκκλιση. Κι αυτό οφείλεται στη σύντομη επίσκεψή μου στο Νότιο Πόλο της Αθήνας.

Η ρουφιάνα η μητρόπολη, όσο περισσότερο τη φτύνω, τόσο μου ρίχνει μικρά διαμάντια στα πόδια...Θα μπορούσα να μιλήσω για μια σχέση μίσους και έρωτα, αλλά καλύτερα να μιλήσω για τη μαγεία του Σαββατόβραδου στο REX. Εκεί όπου, δύο κυρίες που δε χρειάζονται συστάσεις, μεταρσιώνουν τη νύχτα σε ονειρότοπο. Είχαμε την τύχη να είμαστε κι εμείς εκεί. Κάτω από τα κουρασμένα βλέμματα των ημίγυμνων εργατών του Τσαρούχη. Κάτω από τις σκιές που έριχναν οι μεταλλικές πεταλούδες, σαν απαυγάσματα ψυχών. Κάτω από το κρύσταλλο δύο φωνών, αντηχείων του ονείρου. Πότε ένα ταξίδι είναι γοητευτικό; Όταν δεν μπορείς να προσδιορίσεις το στίγμα σου. Πότε ένα ταξίδι είναι μαγικό; Όταν μπορείς να προσδιορίσεις το στίγμα σου αλλά δε θες να το κάνεις. Προτιμάς να μείνεις χαμένος στις μελωδικές σπείρες ενος άλλου χώρου και χρόνου.





Σκέφτομαι ότι αυτό που κάνει μια μουσική παράσταση εξέχουσα δεν μπορεί να είναι μόνο μια καλή ορχήστρα, ένα ζεστό περιβάλλον, μια δυο σπάνιες φωνές και ο άψογος επαγγελματισμός. Δεν αρκούν αυτά. Όχι, χρειάζεται και κάτι άλλο: ψυχή. Και αυτή η μέθεξη επιτυγχάνεται μεταφυσικά, αλχημικά, στο REX από την Ελευθερία και τη Δήμητρα, τόσο ώστε να μετατρέπουν την παράσταση σε μυσταγωγία. Δε ντρέπομαι να το μαρτυρήσω, είχα χρόνια να εκμεταλλευτώ το σκοτάδι για να κρύψω τα δάκρυά μου.


Όταν πατήσαμε ξανά στη γη και με απρόθυμα βήματα βγήκαμε στη λεωφόρο, είχε πάρει να χιονίζει. Πυκνές άσπιλες νιφάδες κατέβαιναν λικνιζόμενες από τον αττικό ουρανό. Σαν τις πεταλούδες που είχαμε αφήσει να πετάξουν ως την οροφή της σκηνής. Ελαφρές, σαν ψυχές.

ΚΑΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΑ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ

Δύο εξαιρετικά ιστολόγια με σκακιστική (και όχι μόνο) θεματολογία έκαναν την εμφάνισή τους τους τελευταίους μήνες. Το πιο πρόσφατο είναι το http://kallitexniko-skaki.blogspot.com/, όπου ο "Alkinoos" (Μανώλης Μανωλάς) κάνει μια εξαιρετικά συστηματική και ενδιαφέρουσα παρουσίαση του μαγικού κόσμου του καλλιτεχνικού σκακιού. Ο Μανώλης είναι εκπαιδευτικός, σκακιστής, λύτης και συνθέτης προβλημάτων, ασχολείται με τη δημιουργική γραφή και την Επιστημονική Φαντασία (διήγημά του έχει βραβευτεί). Του εύχομαι ολόψυχα καλό κουράγιο στο λαβύρινθο της μπλογκόσφαιρας και κάθε επιτυχία στον ιστότοπο.

Το δεύτερο ιστολόγιο είναι στον αέρα κάμποσους μήνες, μα μόλις πρόσφατα είχα τη χαρά να το συναντήσω. Πρόκειται για το http://skakistiko.blogspot.com/. Ένα ιστολόγιο διαφορετικό από τα άλλα, αφού δε μένει έγκλειστο στην ειρκτή των ασπρόμαυρων τετραγώνων. Ανοίγει τα φτερά του και στη μουσική και στα βιβλία και σε θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος, προσπαθώντας να ταρακουνήσει λίγο τους κολλημένους με το καταραμένο άθλημά μας. Και το κάνει αυτό με τον πιο ευγενικό και γαλαντόμο τρόπο που θα μπορούσε να υπάρξει. Αξιοσημείωτο δε, ότι οι σχολιαστές διατηρούν (για την ώρα) ένα αξιομνημόνευτα υψηλό επίπεδο συζήτησης, που σπάνια συναντάς στο διαδίκτυο, ακόμα και σε υποτιθέμενα "καλλιτεχνικά" μπλογκς. Ο εμπνευστής της προσπάθειας και μάλλον αυτός που τραβάει όλη τη δουλειά φέρει το ψευδώνυμο "schrodinger's cat". Όπερ η Γάτα του Σρέντιγκερ. Ξέρετε, αυτή που είναι μέσα στο κουτί με το δηλητήριο και το ραδιενεργό στοιχείο και που μέχρι ν' ανοίξει το κουτί είναι ΚΑΙ ζωντανή ΚΑΙ νεκρή. Ενδιαφέρον όνομα, εξαιρετική προσπάθεια, και παρ'ότι δεν ξέρω ακόμα ποιος σκακιστής κρύβεται πίσω της (θα το μάθω σύντομα ελπίζω) του εύχομαι τα καλύτερα και του καταθέτω τα σέβη μου.

ΑΠΕΡΓΙΑ!

Γιατί έχω κουραστεί να πληρώνω τα σπασμένα ενός διεφθαρμένου κράτους.
Γιατί συμπονώ τους ανθρώπους και υπερασπίζομαι το δικαίωμά τους στα κοινωνικά αγαθά. Γιατί και οι φαρμακοτρίφτες έχουμε φωνή, συνείδηση και αξιοπρέπεια.
Γιατί είμαι αριστερός και τις δεξιές πολιτικές θα τις πολεμώ μέχρι να πεθάνω.
Γιατί πρέπει το συντεχνιακό κομμάτι του σιναφιού μου να αφυπνιστεί.
Και τέλος γιατί δεν είμαι μαλάκας.